يا امام نقي (ع)

کمی درد دل ..... محرم در حرم امام رضا (ع) - یا ضامن آهو جانم فدای امام نقی (ع)


یا ضامن آهو جانم فدای امام نقی (ع)
یا امام رئوف مدد
قالب وبلاگ

عشق فقط یک کلام حسین (ع)

 

السلام علی الحسین (ع)

و علی علی بن الحسین (ع)

و علی اولاد الحسین (ع)

و علی اصحاب الحسین (ع)

 

هنوز محرم است .. ماه عزای سید الشهدا (ع) 

ماهی که یک سال زنده ایم برای آن ....

هنوز میشود بهره برد ... و امید داشت که با این همه سیاهی ... با این همه قدر نشناسی ... پاک شوم ....

ماه محرم  

 سخنران هیئت زوار الرضا (ع) خیلی زیبا می گفت که : 

دهه اول محرم عزای عمومی ست ...

همه و همه در عزای سید الشهدا (ع) غم دارند و گریه می کنند ...

 

از مسیحی بگیر تا بودایی و حتی یهودی ... اما دهه دوم تا اربعین حضرت ثارالله 

مصیبت بی بی زینب کبری (س) ست

مصیبتی که دیگر عمومی نیست ...

اهل بیت (ع) ما غیرت الله هستن به اندازه کافی از اسیری و نگاه های نامحرم به خواهرشان زجر کشیدند ... 

این روزهای بعد از دهه اول مجلس خصوصی است ...

هر کسی نباید بشنود روضه ی اسیری بی بی را ...

دل ها و چشم های مَحرم فقط باید باشند ...

پس قدر بدانید .. تا اربعین حضرت ارباب، با دل و جان با بی بی باشید

همراه باشید با خانم .... همراهیه هوشیارانه ... با عشق و شور و معرفت 

 حضرت زینب کبری (س)

 

می دانم آقا آلوده شدم ...

کربلا یعنی گذشت از هر چه هست 

و من از هیچ چیزی در راه شما نگذشتم

یا حسین (ع)

من هم حر .... دستم را بگیر 

این دل .. این دل غمزده را آرام کن ...

 

کشتی نجات نگذار غرق شوم

تنها کرب و بلای شما مرا به ساحل امن می رساند 

از من دریغ نکن حضرت ارباب ....

ابا عبدالله الحسین (ع) ashoura

دیشب تو هیئت خیلی حرف های خوبی گفته شد ....

اما یه دونه اش خیلی بهم چسبید :

خودتون رو بسپارید دست اهل بیت (ع) .. بگید گناه کاریم ... بدیم ... اما هر چی هستیم الان اینجائیم تو خیمه عزای شما ... دوستون داریم...خودتون درستم کنید، عاشقم کنید ...

با اینکه همیشه به حرف این کار رو کردم، اما وقتی نگاه کردم دیدم راست می گه همیشه به محض اینکه گفتم تموم شد، دیگه سمت گناه نمیرم ... خودم رو درست کردم .... همون شب ، همون لحظه رفتم تو آغوش شیطان ...

کوچکترین غرور و بالیدن به خودم، که درست شدم .. آفرین !

باعث شد زمین بخورم ....

فکر کردم این خودمم که باعث شدم این حال خوب پیدا بشه ....

اینجاست که این خود خیلی زود نشون میده که اینطوریا نیست ...

کار و دست و نگاه کس دیگه ای بوده ... 

 

دیدی این خود چطوری زمینت زد؟ باز هم میگی خودم؟بازم میگی من؟

 

من نه ... خدای من ... امام من ....

درستم کنید ...

یا حسین (ع)

به حق ناله های دل خواهرتان زینب کبری (س) 

به حق زهرای سه ساله تان ...

به حق سقای بی دست تان ... 

نوکرتان را شرمنده مولا علی (ع) و حضرت زهرا (س) نکنید ....

 

 

 

من از آب زلال حرمت فهمیدم!

عباس(ع) به مشهد الرضا سر زده است ...

 

قربون آقا امام رضا (ع) بشم که روزی همه روزهام و علی الخصوص روزی محرم اربابم حسین (ع) دست خودشونه ...

ممنون آقا که باز چشم بستی رو سیاهی های این نوکر کمترین و لباس سیاه محرم رو تنم کردی ....

امسال بیشتر از همیشه، اینو حس کردم ...

شب اول محرم مهمون مسجد امام رضا (ع) شدم ...

خوب آماده ام کردن برای یک ماه عزاداری ....

بعد از دهه اول ... دو شب سعادت حضور تو هیئت بی ریا و با صفای نوجوانان علی بن موسی الرضا(ع) نصیبم شد ...

بعد از اون، دو شب هیئت زوار الرضا(ع)

و بعد تا الان هیئت متوسلین به علی بن موسی الرضا(ع)

تو سه شهر مختلف تهران و کاشان و کرج .... در پناه مولامون آقا امام رضا (ع) برای جد غریبشون عزاداری کردم ..... آقا ممنون 

 

نگاهی به آیین های عزاداری امام حسین (ع) در حرم امام رضا (ع)


در ادامه مطلب ...


محرم که از راه می رسد، مردم هر گوشه ای از ایران بنا به آداب و رسوم و اقلیم خود، مراسم و مناسکی را برای عزای امام حسین(ع) برگزار می کنند و برای ششهادت ایشان می گریند و سوگواری می کنند.

اما در حرم امام هشتم(ع) ماجرا رنگ خاصی به خود می گیرد. در حرم امام رضا (ع) عزاداری های فروانی انجام می شود که هر کدام آنها پیشینه ای دارد و آدابی، که برگرفته از فرهنگ مردم حراسان است. برای از آئین هایی که در این بارگاه برگزار می شود،منحصر به فرد و متعلق به خود آستان است. در این مراسم قرار سوگواری بیشتر بر تسلیت گویی است؛ تسلیت شهادت پدر به پسر. باید تاسوعا و عاشورا را در مشهد بگذرانید تا آداب و رسوم سوگواری سید الشهدا (ع) در  حرم مطهر را بشناسید. در این میان خادمان حرم رضوی که سالهای سال در این مکان بوده اند، از این آداب و رسوم گقتنی های فراوانی دارند. نشستن پای صحبت خدام میتواند ما را با آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در حرم امام رضا (ع) بیشتر آشنا کند.

 

صاحب عزا اینجاست 

محرم، زمان تسلیت گویی به امام هشتم (ع) برای شهادت امام سوم (ع) است ...

محرم در حرم امام رضا ع

 

زوار از راه های دور و نزدیک می آیند تا اینجا تعزیت گو باشند. خادمان حرم، همچنان که رخت عزا به تن کرده اند. شال های عزا را از دیوارها می آویزند و با پارچه های سیاه، گل و بته های کاشی را می پوشانند. نوای نقاره خانه که در تمام طول سال هر صبح و شام، در حرم نواخته می شود ناگهان از صدا می افتد. حال و هوای دیگری در کار است و روز دیگری آغاز شده، محرم آمده و حرم رضوی آماده تسلیت گویی به امام رضا(ع) است. خادمان حرم از عزداران حسنی میزبانی می کنند و خود رسم دیرین سلام دادن به امام ا به جا می آورند.محرم که به حرم می آید، دیگر جای نشستن در این مکان عظیم باقی نمی ماند، همه جا به رنگ سیاه است و همه عزادار؛ در صحن ها و شبستان ها یکریز صدای یا حسین (ع) است که شنیده می شود؛ آن هم در جوار نوه ایشان، امام رضا(ع) که خود عمری عزادار جدش بوده است.

 

نوای خاموش، در و دیوار سیاه

« صدای نقاره، بانگ شادی است. در ایام عزای آل علی (ع) وقتی حضرت عزادار جدشان حضرت سید الشهدا (ع) هستند و در و دیوار حرم سیاهپوش است، این صدا هم خاموش می شود» این حرف را « احمد قوام شکوهی» به ما می گوید؛ پیر نقاره خانه امام رضا ()9 که سال هاست با پشت خمیده و دست های لرزانش، چشم و چراغ محفل نقاره چی هاست.قدیم ها، کرنا نواز بوده و حالا روزگار نای دمیدم با کرنا را از او گرفته، طبل زن است و سر چاشنی می زند. همان صدای طبلی که وقت نواختنِ طبل های دیگر را معلوم می کند.خانواده او، پشت در پشت نقاره چی بوده اند، شکوهی می گوید همه این سال ها او و ده دوازده نفر دیگر، بنا به سنتی که قرن ها قدمت دارد، نگذاشته اند که بی صدای نقاره در حرم صبحی بدمد یا شامی برسد. اما حکایت محرم و صفر، حکایت دیگری است. می گوید صبح سی ام ذی الحجه، طبال ها و کرنا نوازها از یک ربع مانده به طلوع آفتاب شروع به نواختن می کنند، کارشان که تمام بشود، آلات نقاره خانه را به طبقه پایین آورده، در جای خود می گذراند، بعد در آهنی را قفل می زنند و می روند. آنها تا دو ماه و سه روز بعد به نقاره خانه بر نمی گردند؛ « در همه روزها و شب های محرم و صفر، هیچکس از بنای بلند نقاره خانه حرم امام رضا (ع)، صدای نقاره نخواهد شنید»

خاموش شدن صدای نقاره خانه، تنها یکی از نشانه های تغییر حال و هوای حرم است؛ چرا که پیش از آن خدام حرم، گل و بته های نقاشی شده بر دیوارها را با پارچه های سیاه پوشانده اند. « محمود ممتاز» که چندین و چند محرم را در حرم بوده و سیاهپوش شدن آن را دیده می گوید: « از یکی دو روز قبل از رسیدن محرم، کار سیاهپوش کردن را آغاز می کنیم، به فاصله های منظم، کتیبه ها و دیوارهای کاشیکاری را با پارچه های سیاه می پوشانیم. در رواق ها هم معمولا، ستون ها سیاهپوش می شوند. تعویض پرچم هم سیاهپوشی حرم را کامل می کند.» او که در کفشداری حرم خدمت می کند و معاون اماکن متبرکه حرم مطهر است، به رسم قدیمی اشاره می کند که در آن، پرچم گنبد حرم امام رضا (ع) تعویض می شود؛ « خدام پرچم سیاه عزای امام حسین (ع) را می آورند و جلوی پنجره فولاد می گذراند. آنجا مرثیه سرایی می کنند و با کسب اجازه از حضرت، پرچم را به پشت بام می برند. گنبد طلا، یک در ورودی دارد که پایین گنبد و نزدیک کف پشت بام است. دو تا از خامان، وراد گنبد می شوند و از طریق راه پله داخل گنبد، پرچم را به بالای گنبد می رسانند. بالای گنبد، درچه ای است که به روی خود گنبد باز می شود. یکی از خادمان، از دریچه بیرون می رود و در حالی که با کمربند مخصوص، به علامت بالای گنبد وصل شده، پرچم سبز را پایین می آورد و پرچم سیاه را بالا می برد.» معاون اماکن متبرکه حرم مطهر-که خدام تحت معاونتش کار سیاهپوش کردن حرم مطهر را بر عهده دارند- می گوید که همزمان با تعویض پرچم، «پوش ضریح» هم عوض می شود، « پوش ضریح همان پارچه مخمل بالای ضریح است که جایش را به پارچه ای سیاه می دهد. این کار که تمام شود، همه چیز در حرم مطهر برای آغاز رسم و رسوم عزاداری در اول محرم آماده است»

وقت صلات است

صبح اول محرم، آفتاب که بدمد، وقت اجرای آئین «صلات» است؛ آئینی که با نام های «بانگ صلات زدن» یا «صلات کشیدن» در قدیم مرسوم بوده تا با آن، مردم را از پیشامدی مهم آگاه کنند. اجرای این آئین در صبح اول محرم هم همین کارکرد را دارد و به مردم شروع ماه عزاداری را یادآور می شود. در این روز خادمان حرم با لباس خدمتگزاری و شال عزا در رواق «دارالحکمه» گرد می آیند و مراسم با قرآن خوانی و مرثیه سرایی آغاز می شود. خادمان، به صورت دسته جمعی «صلوات خاصه» را زمزمه می کنند و از رواق بیرون می آیند. جلوی پنجره فولاد که می رسند، به حضرت عرض ادب کرده و اجازه می گیرند تا اقامه عزای حضرت سید الشهدا (ع) را اعلام کنند. پس از آن خدام در چهار دسته، راهی چهار دسته گلدسته حرم می شوند؛ گلدسته های ایوان طلا و ایوان عباسی در صحن عتیق و گلدسته های شمالی و جنوبی صحن جمهوری اسلامی. در وسط گلدسته ها، یک فضای اتاقک مانند وجود دارد که دور تا دور آن با نرده ها و مشبک های کنگره مانند احاطه شده است. ستون اصلی گلدسته هم از وسط اتاق رد شده و اتاقک را به یک راهروی گرد تبدیل کرده است. خدام دور تا دور اتاقک گلدسته رو به جهات مختلف می ایستند، چهار گلدسته ای که خدام در آن مستقر می شوند طوری است که از هر گوشه حرم می شود خادمان را در یکی از گلدسته ها دید. خدام از فراز گلدسته ها «الصلات ایها المومنون» فریاد می زنند و بعد هم بیت هایی از ترجیع بند «محتشم کاشانی» را همخوانی می کنند. صدای همخوانی خدام از بلند گوهای حرم پخش می شود و زائران هم با آنها همراهی می کنند. «صلات» آئینی همگانی است؛ اما در حرم مطهر عزاداری هایی هم برگزار می شود که ویژه یک گروه خاص از زائران است. «محفل شیرخوارگان حسینی» همچان که از اسمش پیداست، یک عزاداری ویژه شیر خواره هاست و به یاد طفل خردسال حضرت سید الشهدا (ع) که روز عاشورا به شهادت رسید، برگزار می شود. این برنامه چند سالی است که به همت بنیاد حضرت علی اصغر (ع)، در حرم امام رضا (ع) برگزار می شود. زن های عزادار، در اولین جمعه ماه محرم، بچه های خردسالشان را به حرم می آورند و همراه آنها در مجلس روضه امام حسین (ع) شرکت می کنند. اگر هوا خوب باشد، محفل شیرخوارگان حسینی در صحن جامع رضوی برگزار می شود و اگر هوای صحن ها مساعد برنامه عزاداری نباشد، این محفل در رواق امام خمینی که بزرگترین رواق سرپوشیده حرم است، یا رواق دارالحجه در زیر زمین حرم برگزار می شود. در این آئین عزاداری که معمولا از شبکه های تلویزیونی هم پخش می شود، بیشتر مرثیه سرایی ها، درباره شهادت حضرت علی اصغر (ع) است و بسیاری از نوحه ها در سبک و سیاق لالایی های مادرانه خوانده می شود. کودکانی که در این مراسم حضور دارند ممکن است چند ماهه یا چند ساله باشند اما حتما خاطره گنگی از حرم مطهر و عزاداری امام حسین (ع) در ذهن شان ثبت خواهد شد که حتی تا سال های پیری و کهولت هم از خاطرشان نخواهد رفت.

محرم در حرم امام رضا ع

روضه ها و پرچم ها   

خاطرات «غلامحسین تقی نژاد کاشانی» به سال های کودکی اش بر می گردد. او که حالا 77 سال سن دارد، حرم را از سالهای 1323 و 1324 به خاطر می آورد؛ زمانی که با خانواده هر شب جمعه به حرم می آمده؛ «حرم آن وقت ها، این قدر بزرگ نبود.یک صحن کهنه(صحن عتیق) بود و یک صحن نو(صحن آزادی). یک جوی آب هم از وسط صحن کهنه رد می شد. پدرم عاشق سید الشهدا (ع) بود و به عشق امام حسین(ع)، اسم من را غلامحسین گذاشت. من هم بزرگ که شدم، شدم غلام فرزند آن حضرت، غلام رضا(ع).» تقی نژاد از روضه های امام حسین (ع) در حرم هم خاطراتی دارد: «آستان قدس رضوی موقوفه هایی دارد که واقف آنها زمین هایی را وقف کرده تا بخشی از درآمد آن صرف روضه خوانی امام حسین (ع) در حرم امام رضا(ع) بشود؛ موقوفه هایی تاریخی مثل موقوفه حاج مهدی قلی خان قرایی، موقوفه محمد حسین عضد الملک و موقوفه سعید خان موتمن الملک.» یکی از عزاداری هایی که خادم حرم اشاره می کند، 10 روز روضه خوانی دهه اول محرم است که اسمش «روضه پیش روی حضرت» است. غلامحسین نقی نژاد می گوید: «از وقتی من یادم می آید این برنامه در حرم مطهر انجام می شده. از روز اول محرم تا روز عاشورا، هر شب بعد از نماز مغرب و عشا، خدام و زوار در رواق «دارالسلام»، رو به روی ضریح جمع می شوند و مراسم عزاداری برگزار می کنند. مراسم هم معمولا شامل تلاوت قرآن، سخنرانی یکی از وعاظ و ذکر مصیبت توسط مداحان اهل بیت(ع) است. مشتری اصلی این روضه ها هم هیات هایی هستند که از شهرهای دور و نزدیک به حرم آمده اند تا چند شب از شب های محرم را در حرم امام رضا (ع) عزاداری کنند.

تقی نژاد خاطرات فراوانی از عزادای های حرم مطهر دارد و از هیات های عزاداری که حتما برای عرض ادب به داخل حرم می آمدند: «هر محله مشهد یک هیات داشت.ایام عزا که می شد، هیات های فراوانی هم از شهرهای دیگر به مشهد می آمدند.هیات ها از هر کجا که آمده بودند، روزهای تاسوعا و عاشورا، ته «بازار سرشور» جمع می شدند، جایی که الان خیابان «خسروی نو» است و در ورودی «باب الجواد» حرم. بعد پشت سر هم به صورت منظم با گذر از بازار به حرم می آمدند و توی صحن کهنه، جلوی پنجره پولاد، عرض ارادت می کردند. این سال ها، نظم و نسق کارها بهتر شده و هیات هایی که ایام محرم در مشهد هستند، با پرچم های اهدایی آستان قدس رضوی به حرم مشرف می شوند.»

غلامحسین تقی نژاد تعداد این هیات ها را بسیار زیاد می داند؛ «هر سال تا 500 هیات پرچم آستان قدس رضوی دریافت می کنند.این پرچم ها مزین به آرم آستانه است و معمولا جمله ای هم درباره عزاداری محرم و صفر، روی آن دوخته شده است. هر سال از هر هیات سه نفر می آیند و در مراسمی در تالار اماکن متبرکه، پرچم را دریافت می کنند و در مهمانسرا هم پذیرایی می شوند» حرف مهمانسرا که پیش می آید، خادم قدیمی حرم، باز گریزی به خاطرات دورش می زند؛ « آن وقت ها مهمانسرای حضرت، دربست بالا خیابان بود،، جایی که الان صحن جمهوری اسلامی است.مهمانسرا، یک فضای 200 متری بود که دو اتاق در دو طرف داشت. توی اتاق ها،بخشی از زوار بعد از عزاداری ها پذیرایی می شدند. یادم می آید که غذا را در سینی های بزرگ می کشیدند و دور هر سینی، شش، هفت نفر می نشستند به غذا خوردن.»

 محرم در حرم امام رضا (ع)

عکس رضا فراهانی

تاسوعا و عاشورا، خطبه خوانی و سوگواری

شاید همه زوار نتوانند از غذای متبرک مهمانسرا استفاده کنند، اما همه می توانند در مراسم خطبه خوانی شرکت کنند. زواری که در تاسوعا یعنی روز نهم محرم، از صبح برای امام حسین (ع) و یارانش عزاداری کرده اند، عصر، خودشان را به صحن عتیق می رسانند تا در مراسم خطبه خوانی که بعد از نماز مغرب و عشا برگزار می شود شرکت کنند.« محمد ارجمند نیا» هم که در خیابان طبرسی مشهد، مهمان پذیر دارد و خادم امام رضا (ع) است، سال ها در این مراسم شرکت کرده: «هنگام خطبه خوانی، تولیت آستان قدس رضوی و مهمان های کشوری مراسم، زیر ایوان نقاره خانه، رو به روی ایوان طلا می ایستند. سمت چپ از بغل پنجره پولاد تا زیر ایوان طلا، خدام با شمع هایی در دست می ایستند و سمت دیگر صحن هم زوار. خدام در بین خودشات ترتیبی دارند. اول خادمان روضه منوره می ایستند، یعنی آنهایی که در اطراف ضریح مطهر و رواق های منتهی به ضریح خدمت می کنند، بعد هم فراش ها که در رواق های دیگر حرم افتخار خدمت دارند. بعد از فراش ها، دربان ها می ایستند که محل خدمتشان، ورودی رواق ها است و بعد از آنها هم، کفشدارها.»

ارجمند نیا برای مان نحوه برگزاری مراسم را توضیح می دهد: «مراسم با تلاوت قرآن آغاز می شود. بعد هم یکی از وعاظ، خطبه مراسم را می خواند که عباراتی عربی در مدح و منقبت حضرت رسول اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) است و اشاره ای هم به سال های حاکمیت جمهوری اسلامی دارد.خواندن خطبه که تمام بشود، تولیت آستان قدس رضوی و برخی مهمان ها، دور صحن می چرخند و عزای سید الشهدا (ع) را به حاضران تسلیت و تعزیت می گویند. هیات ها هم برمی گردند تا خودشان را برای عزاداری روز عاشورا آماده کنند.

روز عاشورا اوج عزاداری هایی محرم است. زوار حرم امام رضا (ع)، روز عاشورا همراه هیات یا تنها، به حرم می آیند و به حضرت رضا (ع) مصیبت جدشان را تسلیت می گویند. آمدن عزادارها به حرم، از صبح شروع می شود و تا شب ادامه دارد. شب که می شود، خادمان و زائران، به نشانه روشنی بخشی به شب تاریک اسیران کربلا، شمع روشن می کنند و با شمع های روشن به حرم می آیند. این مراسم که اسمش «شام غریبان» است، از همان قدیم از چهار راه شهدا و از جلوی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی (دارالتولیه) شروع می شده و هنوز هم همین طور است. ارجمد نیا مثل همه خدام، خاطره های فراوانی از این مراسم دارد و همه محرم هایی که در حرم بوده، در مراسم شام غریبان حضور داشته : «خدام در حالی که پیشاپیش آنها، خادمان سادات حضور دارند، با شمع هایی در دست و در حالی که اشعاری را در رثای حضرت امام حسین (ع) زمزمه می کنند، به سمت حرم می آیند و در صحن جمهوری اسلامی عزاداری می کنند.» خادم قدیمی حرم می گوید: «قبل از انقلاب که صحن جمهوری اسلامی ساخته نشده بود، جمعیت، شب شام غریبان، پشت پنجره پولاد جمع می شدند. این سال ها، جمعیت در صحن جمهوری اسلامی به عزاداری می پردازند. عزادارها، به حضرت رضا (ع) مصیبت جدشان را تسلیت و تعزیت می گویند و از آن حضرت می خواهند تا عزاداری های شان را قبول کند.» عزاداری دهه اول که تمام بشود، زواری که از راه های دور و نزدیک به حرم آمده اند، به شهرها و روستاهای شان بر می گردند، اما بیرق عزای امام حسین (ع) تا دو ماه دیگر روی حرم امام رضا (ع) برافراشته می ماند. 

" التماس دعا "

 

منبع : ماهنامه سرزمین من / شماره پیاپی 61 / آبان 93

[ ۱۳٩۳/۸/٢۱ ] [ ۱:٥٢ ‎ب.ظ ] [ خادم معنوی امام رضا(ع) ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

من بر سر راه عشق زانو زده ام در محفل انس،ذکر یاهو زده ام هر کس به کسی سپرده دل اما من دل در گرو ضامن آهو زده ام.....
لینک دوستان
موضوعات وب
صفحات اختصاصی
امکانات وب
کد امام نقی
موسیقی

Get Flash Code


يا امام نقي (ع)

تدبر در قران آیه قرآن
ایران رمان