ثواب و روش زیارت امام رضا (ع)

شناخت شخصیت واقعی چهارده معصوم ( ع ) دو مرحله دارد :
الف ) مرحله ای که برای غیر معصومین شناخت پذیر نیست و افق آن برتر از فهم ادراکات عادی است .
ب ) بخشی که برای غیر معصومین قابل شناخت است . در این رابطه هر کس متناسب با سطح کمالات علمی و عملی خود می تواند پرتوی از انوار آنان را دریابد و به ادراک برخی از خصوصیاتشان نایل آید.
بنابراین در این رابطه باید: اولا به مطالعات پیوسته و همه جانبه در رابطه با ابعاد مختلف زندگی آنان پرداخت و یکی از بهترین راه های شناخت معصوم(ع) بیان خود معصومین (ع) است. بنابراین باید احادیث رسیده از پیامبر (ص) و دیگر امامان (ع) درباره شخصیت هر یک از معصومین (ع) را به دقت بررسی و ژرفکاوی نمود. هم چنین مطالعه تاریخ و سرگذشت آنان و نیز تعالیم ارزنده ای که به یاد گار نهاده اند گنجینه ای ارزشمند در جهت شناخت آنان می باشد. از سوی دیگر هر اندازه شخص، خود را هماهنگ با ارزش های رسیده از آنان بسازد و هماهنگی عملی قلبی و عاطفی افزون تری با آنان داشته باشد زمینه شناخت و معرفت هر چه بیشتر در او پدید می آید.
3- در خصوص زیارت درست امامان معصوم و از جمله حضرت رضا –ع-و برای انجام زیارتی همراه با معرفت به چند نکته توجه نمایید:
1- هدف تمامی رفتار های دینی یک انسان مومن قرب به خداوند و خدایی شدن انسان است, در این راستا نیز حقیقت زیارت چیزی جز حضور زیارت کننده نزد زیارت شونده به قصد نزدیک شدن به خداوند از طریق اولیای مقرب خداوند و تجدید عهد با اهداف و آرمان های الهی او نیست. زیارت ارتباط قلبی و روحی با بنده برگزیده خدا و استمداد از او در پیمودن راه پر پیچ وخم بندگی و عبودیت و یاد آوری عظمت و بزرگی وتعالیم و آموزه های سعادت آفرین آنها است.
2- زیارت مانند نماز نیازمند آمادگی روحی و قلبی از قبل است و زائرباید پیش از زیارت این آمادگی و زمینه را در خود ایجاد نماید و با خودسازی و تهذیب نفس و صفا دادن روح و جان، آماده دریافت فیض از ولی خدا و حجت الهی گردد.
3- انسان بزرگ و بنده صالحی که مورد زیارت قرار می گیرد باید مقام و جایگاهش برای زائر شناخته شده باشد و بداند که چه کسی را زیارت می کند و با چه کسی ارتباط برقرا ر می کند و در جاذبه مغناطیس چه موجودی قرار می گیرد. بنا براین باید قبل از زیارت با مطالعه شخصیت و جایگاه و اوصاف آنها، شناخت خود را درباره آنها بیشتر و عمیق تر نماییم تا بتوانیم ارتباط مؤثرتر و مستحکم تری با آنها ایجاد نماییم.
عالم بزرگ شیخ بهایى، برای ورود به حرم اولیای الهی و بهره مند شدن از این فضاهای روحانی مطالبی بیان نموده است که یاد آوری آنها سودمند است:
1. پیش از دخول به روضه، غسل کند.
2. تا داخل شدن با طهارت باشد.
3. جامه نو پاک پوشد و بر در مشهد بایستد و دعاى منقول بخواند و اذن دخول بطلبد؛ پس اگر در آن حال او را رقّت بهم رسد داخل شود و الاّ انتظار بکشد که هر گاه رقّت بهم رسد داخل شود.
4. با خضوع و خشوع داخل شود و در حین دخول پاى راست را مقدّم دارد و در وقت بیرون آمدن پاى چپ را.
5. خود را به ضریح بچسباند. بعضى توهّم کرده‏اند که دور ایستادن بهتر است و این غلط است چه در احادیث وارد شده که بر ضریح تکیه باید کرد و بوسیدن ضریح جایز است و در بوسیدن آستان ها حدیثى وارد نشده و بعضى از مجتهدین امامیّه برآنند که جایز است.
6. رو به قبله نکند، بلکه رو به ضریح و پشت به قبله کردن در حالت زیارت بهتر است.
7. زیارت به طریق منقول بنماید، والسّلام علیک هم کافیست و بعضى از مجتهدین حاضر شدن در آنجا را کافى مى‏دانند.
8. جانب راست روى خود را بر ضریح بنهد و در وقت فارغ شدن از زیارت دعا کند.
9. جانب چپ روى خود را بر ضریح بنهد و از خداى تعالى بحقّ او و بحقّ صاحب قبر سؤال و درخواست کند که او را از اهل بهشت بگرداند به شفاعت صاحب قبر و در دعا کردن و الحاح نمودن مبالغه کند.
10. بر سر بالین (بالاى سر) آید و رو به قبله نموده و دعا کند.
11. بعد از زیارت، دو رکعت نماز زیارت بخواند و اگر زیارت حضرت رسول (صلّى اللَّه علیه و آله) باشد سنت است که نماز زیارت را در میان منبر آن حضرت و قبر او گذارد و اگر زیارت حضرات ائمّه معصومین (علیهم السّلام) باشد در بالین سر باید گذارد و در این نماز رخصت از ائمّه (علیهم السّلام) وارد شده که رو به قبر مى‏توان کرد اگر چه مستلزم پشت بقبله کردن باشد امّا اگر چنان کند که رو به ضریح کند و پشت بقبله نکند بهتر است.
12. بعد از نماز زیارت دعاى منقول بخواند و آن چه به خاطرش رسد از امور دین و دنیا طلب نماید و دعا براى جمیع خلایق نمودن بهتر است چه آن به اجابت نزدیکتر است.
13. در آن مکان تلاوت قرآن بنماید و ثواب آن را به صاحب ضریح هدیه کند چه نفع آن باز به او مى‏رسد و سبب تعظیم صاحب قبر است.
14. در جمیع احوال و به حسب استطاعت، احضار قلب داشته باشد، و از جمیع گناهان توبه کند.
15. بر خدمتکاران، نگاهبانان و محتاجان آن مقام، تصدّق نماید، چه ثواب تصدّق در آن مقام مضاعف مى‏شود.
16. خدمتکاران، نگاهبانان و محتاجان آن مقام را تعظیم نماید، چه فى الحقیقه تعظیم ایشان تعظیم صاحب قبر است.
17. هر گاه از زیارت برگردد، تا در آن شهر است باز به زیارت رود.
18. آن که هر گاه رفتن او نزدیک آید، وداع به دعاى منقول کند.
19. از خداى تعالى، عود و بازگشت بدان مقام را سؤال کند.
20. در وقت بیرون آمدن از آن مقام، روى به ضریح کرده، پس پس و عقب عقب بیرون آید.
21. زود از آن مقام بیرون رود، چه حرمت و تعظیم در آن بیشتر است و اشتیاق باز آمدن زودتر بهم مى‏رسد. (جامع عباسى، ج‏2، ص 167 - 169)
توجه داشته باشید که این امور مستحب است و به قدری که امکان پذیر است خوب است مورد توجه و عمل قرار بگیرد.

معرفت امام:
شخصیت امام، به وسعت یک دریا است و قطره قطره این دریا زائر را در حدى به معرفت او نزدیک مى‏کند و به قطع و یقین، او را در حد وسع وجود خودش به فیض می رساند.
آب دریا را اگر نتوان کشید
هم به قدر تشنگى باید چشید
ارزش بهاى زائر به محبّت همراه با معرفت اوست؛ به این فراز از زیارت جامعه بنگرید:
«اللّهم... اسئلک اَنْ تُدْخِلَنی فی جُملة العارفین بهم وبحقّهم».
خداوندا! از تو می‏خواهم که مرا در شمار عارفان به خاندان پیامبر صلی‏الله‏علیه‏وآله و آشنایان به حقّ آنان قرار دهی.
پس افراد عادی نیز می توانید تا حد امکان به تلاش در جهت معرفت امام (علیه السلام) بپردازند و در کنار کسب معرفت، به دستورات آن سروران گرامی جامه ی عمل بپوشانند و زیارتی با معرفت داشته باشند.
وقتى که امام صادق در باره زیارت همراه با معرفت امام رضا (علیه‏السلام) سخن مى‏گفت، فردى از امام درباره «عارفا بحقه» پرسید، امام در پاسخ فرمود: «یعلم انّه امام مفترض الطّاعة، غریب شهید، من زاره عارفا بحقّه اعطاه اللَّه عزّ و جلّ اجر سبعین شهیدا ممّن استشهد بین یدى رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و اله على حقیقة؛ (لوامع صاحبقرانی، ج‏8، ص 556) بداند او امامی است که اطاعتش از طرف خدا واجب است، او دور از وطن و شهید است. هرکس او را زیارت کند در حالى که عارف به حق وى باشد، خداوند اجر هفتاد شهید به او عنایت کند، شهیدى که به واقع در کنار رسول الله (صلى‏الله‏علیه ‏وآله) به شهادت رسیده است.»
همچنین امام باقر (علیه‏السلام) «گوش دادن به سخنان امام و اطاعت از او» را حق امام بر مردم مى‏شمارد.(الکافى، ج 1، ص 405)

تشویق ائمه در پاداش وثواب زیارت علی بن موسی الرضا علیه السلام :
ثواب زیارت امام علىّ بن موسى الرّضا- علیهما السّلام- (عیون أخبار الرضا ع-ترجمه غفارى و مستفید، ج‏2، ص: 627الی 35)
1- احمد بن زیاد همدانىّ- رضى اللَّه عنه- بسند مذکور در متن از یاسر خادم روایت کرده گوید: علىّ بن موسى الرّضا علیهما السّلام فرمودند: براى زیارت هیچ قبرى بار و بنه نبندید و سفر نکنید مگر براى زیارت قبور ما اهل البیت، آرى بدانید که من با زهر شهید خواهم شد، و محلّ دفنم در غربت خواهد بود، پس هر کس براى زیارت من سفر کند دعایش مستجاب و گناهانش آمرزیده و بخشیده خواهد شد.
2- علىّ بن احمد دقّاق و...روایت کرده‏اند که حضرت رضا علیه السّلام فرمود: هر کس مرا با دورى راه زیارت کند و از راه دور بزیارت من آید در روز قیامت در سه موقف بیارى او خواهم آمد تا او را از ناراحتیهاى آن حال نجات دهم:
اوّل- در آن هنگام که نامه‏هاى اعمال پخش مى‏شود از جانب راست و از جانب چپ (که فَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتابَهُ بِیَمِینِهِ فَسَوْفَ یُحاسَبُ حِساباً یَسِیراً هر کس که نامه عملش بدست راستش داده شود با نرمى و سهولت بحساب او رسند؛ وَ أَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتابَهُ بِشِمالِهِ فَیَقُولُ: یا لَیْتَنِی لَمْ أُوتَ کِتابِیَهْ وَ لَمْ أَدْرِ ما حِسابِیَهْ- إلى- هَلَکَ عَنِّی سُلْطانِیَهْ (و امّا آنکه کتابش را بدست چپش دهند خواهد گفت که اى کاش نامه‏اش را بدو نمى‏دادند، و بحسابش نمى‏رسیدند).
دوم- در آن هنگام که از صراط میگذرد.
سوم- در آن وقت که بپاى میزان عمل میرسد و عمل او را بررسى کرده مى‏سنجند.
3- محمّد بن علىّ ماجیلویه- رضى اللَّه عنه- بسند مذکور در متن از امام صادق علیه السّلام روایت کرده که میفرمود: مردى از اولاد فرزندم موسى که همنام جدّم امیر المؤمنین علیه السّلام است را بطوس خراسان برند و در آنجا با زهر کشته شود و بحال غربت او را بخاک سپارند، هر کس مزار او را زیارت کند و بحقّ او عارف باشد (امامت او را تصدیق دارد) خداوند عزّ و جلّ به او پاداشى دهد همانند پاداش آن کس که پیش از فتح مکّه در راه خدا انفاق کرده و در راه خدا با دشمن جنگیده است.
4- محمّد بن ابراهیم طالقانىّ- رضى اللَّه عنه- بسند مذکور در متن از محمّد بن عماره از پدرش روایت کرده که امام صادق علیه السّلام از پدران خود از جدّش امیر مؤمنان علیهم السّلام از رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله حدیث کرد که فرمود: بزودى پاره‏اى از تن من بسرزمین خراسان مدفون میگردد، هیچ مؤمنى بزیارت او نرود جز آنکه خداوند عزّ و جلّ بهشت را براى او واجب و آتش دوزخ را بر وى حرام کرده است.
5- احمد بن حسن قطّان، و ..از حسن بن فضّال روایت کرد که ابو الحسن علىّ بن- موسى الرّضا علیهما السّلام فرمود: بدرستى که در سرزمین خراسان بقعه‏اى است که زمانى محل رفت و آمد فرشتگان گردد، و مرتّب فوجى از فرشتگان فرود آیند، و فوجى بسوى آسمان پرواز کنند تا روزى که در صور دمیده شود. از آن حضرت پرسیدند که یا ابن رسول اللَّه این بقعه کدام است، فرمود: آن بقعه در سرزمین طوس است، و بخدا سوگند آن گلزارى است از گلستانهاى بهشت، هر کس مرا زیارت کند در آن مکان، اجرش همانند کسیست که رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله را زیارت کرده است، و خداوند متعال براى او ثواب هزار حجّ مبرور و صحیح و هزار عمره مقبول و درست بنویسد، و من و پدرانم شفیعان او در روز قیامت باشیم.
6- از داود بن قاسم جعفرى روایت کرده که گفت: از امام جواد علیه السّلام شنیدم میفرمود:
براستى که در میان دو کوه شهر طوس، مشتى خاک بهشت است، هر کس در آن دشت وارد شود، روز رستاخیز در امان خدا خواهد بود.
7- از عبد العظیم بن عبد اللَّه حسنىّ روایت کرده است که امام جواد علیه السّلام فرمود: من براى آن کس که مزار پدرم علیه السّلام را در طوس زیارت کند در صورتى که عارف بحقّ او باشد ضامن بهشت میباشم از جانب خداوند متعال
8- از حضرت عبد العظیم بن عبد اللَّه حسنىّ روایت شده است که گفت: به ابو جعفر امام جواد علیه السّلام عرضکردم: متحیّر مانده‏ام که قبر سالار شهیدان ابو عبد اللَّه الحسین علیه السّلام را زیارت کنم، یا بطوس رفته و قبر پدرت علیه السّلام را زیارت نمایم، نظر شما چیست؟ بمن فرمود: اندکى صبر کن و همین جا بایست تا بازگردم، بعد به اندرون خانه رفت و با چشمى گریان که اشک بر رخسار مبارکش میریخت بیرون آمد، و گفت: زوّار قبر ابو عبد اللَّه علیه السّلام بسیارند، ولى زوّار پدر من علیه السّلام در طوس بسیار اندکند.
9- ابو صلت هروىّ روایت کرد که گفت: از حضرت رضا علیه السّلام شنیدم میفرمود: بخدا قسم هیچ یک از ما ائمّه نیست مگر آنکه بقتل میرسد و شهید میگردد، از او سؤال شد: چه کسى (شخص) شما را بقتل میرساند اى فرزند رسول خدا؟ فرمود: بدترین خلق خدا در زمان من مرا با خورانیدن زهر میکشد، سپس مرا در خانه‏اى تنگ در شهرى غریب دفن میکند، آگاهى میدهم که هر کس مرا در غریبیم زیارت کند، خداوند متعال اجر یک صد هزار شهید، و یک صد هزار صدّیق، و یک صد هزار حاجّ و معتمر (کسى که بحجّ و عمره رفته) و یک صد هزار مجاهد و مبارز در راه حقّ در نامه عمل او بنویسد، و او را در زمره ما محشور فرماید، و در بهشت او را رفیق ما در درجات بلند قرار دهد.
10- محمّد بن حسن بن ولید- رضى اللَّه عنه- بسند مذکور در متن از احمد بن محمّد بزنطىّ روایت کند که گفت: در نامه حضرت رضا علیه السّلام خواندم که مرقوم داشته بود: بشیعیان من این پیام را برسان که زیارت من معادل یک هزار حجّ است، گوید: به فرزندش امام جواد علیه السّلام عرضکردم: آیا هزار حجّ؟! فرمود: آرى بخدا قسم هزار هزار حجّ است براى کسى که او را زیارت کند و بحقّ او عارف باشد.

 

http://zamenambash.blogfa.com/

/ 0 نظر / 18 بازدید